نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » خبر » انديشه

آیت الله علوی بروجردی:

در مسائل جدید و مستحدثه نیازمند موضوع‌شناسی هستیم

۸ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۲۲

مرجع : خبرگزاری حوزه نیوز (پایگاه رسمی مرکز خبر حوزه های علمیه)

آیت الله علوی بروجردی با بیان این‌که حوزه قم، بزرگ‌ترین حوزه شیعه است و می‌تواند مولّد فکر باشد، به ضرورت ورود حوزه به مباحث جدید و مستحدثه و موضوع‌شناسیِ احکام تأکید کرد و افزود: برای پیشرفت لازم است حوزه را به‌روز کرد؛ لازم است هر حرف جدید عنوان شود؛ نباید نسبت به آن عکس‌العمل نشان داد؛ اگر کسی مخالف نظریه جدید است، مخالفین، پاسخ قانع‌کننده‌ای دهند تا موجب رشد و تعالی حوزه شود.

آیت الله علوی بروجردی در دیدار حجت الاسلام والمسلمین میرمعزی، معاون پژوهش حوزه‌های علمیه که در بیت مرحوم آیت الله العظمی بروجردی در قم برگزار شد، با بیان اینکه تشکیل پرونده علمی برای اساتید، موضوع‌شناسی و ارائه مباحث مستحدثه در درس خارج از سوی مسؤولین و معاونت پژوهش حوزه، امری قابل تقدیر است، اظهار داشت:‌ ایجاد رابطه قوی‌تر با بزرگان حوزه و اساتید فن برای ازبین‌رفتن مسائل مستحدثه در کشور هم‌چون مسأله بانک‌داری از مباحث بسیار ضروری است.

نوه مرحوم آیت الله العظمی بروجردی افزود: صنعت بانک‌داری، مسأله جدید و برگرفته از غرب است؛ هنوز مشکل بانک‌داری در کشور باقی است و حل نشده؛ چراکه از اول نگاه حوزیان به آن به عنوان ربایی بوده؛ درحالی‌که این طوری نیست؛ اگر با این مسأله جدید به شکل صحیح برخورد کرده بودیم، الان گرفتار مشکلات سود، دیرکرد و ربا نمی‌شدیم؛ مسأله سود و ربا، از مسائلی است که بانک و جامعه را درگیر خود کرده است.

این استاد حوزه با تأکید بر موضوع‌شناسی مسائل و ضروت آن، ابراز داشت:‌ بانک‌داری یک مسأله است، ربا مسأله دیگر؛ در اسلام اقتصاد اسلامی نداریم؛ یعنی اسلام آمده باشد اقتصاد خاصی را درست کرده باشد، چنین چیزی نیست؛ بلکه اقتصاد خاص عقلایی است؛ یعنی سیره عقلا عالم آنچه بود را در معاملات رعایت می‌کردند. پیامبر(ص) هم آنچه پیش آمده بود را اگر با عمومات تنافی نداشت، حمل عقلایی بر آن معامله کرده و این‌گونه معامله را انجام می‌دادند.

آیت الله علوی بروجردی خاطرنشان کرد: مسأله کشت جنین در خارج از رحم مسأله جدید است؛ در این مسأله بعضی از علما در حوزه به آن ایراد می‌گیرند؛ چون بحث زنا را مطرح می‌کنند؛ ولی عمل پیش نیامده تا زنا باشد؛ این‌‎ها موضوعات جدیدی است که حوزه باید پاسخ‌گو باشد؛ یا بحث ارتداد و معنای آن؛ باید بدانیم معنای ارتداد چیست تا وقتی جوانی در فضای مجازی مطلبی نوشته، توهین تلقی نکنیم.

این استاد حوزه با بیان اینکه مرجعیت شیعه حافظ حقوق اقلیت است و نمونه آن مرجعیت شیعه در عراق است که با فتوای خود حافظ خون ایزدی‌ها شده است، ابراز داشت: حقوق انسان‌ها و اقلیت در حوزه از مباحث ضروری است که باید مورد بحث قرار گیرد و حوزه باید پاسخ گو باشد.

وی با بیان اینکه بحث ولایت فقیه باید در حوزه مورد بحث قرار گرفته و موافق و مخالف نظر خود را بگویند، تصریح کرد:‌ باید کاری کرد که حوزه، پویا و زنده باشد؛ نباید فقط حرف علمای گذشته را در مورد مسأله‌ای مطرح کرد؛ آیا علمای جدید در موضوعی حرفی برای گفتن ندارند؟ زمان فعلی غیر از گذشته است و پیدایش موضوعات جدید، فرصت خوبی برای حوزه ایجاد کرده و باید از این ظرفیت برای بهره‌برداری و شکوفایی بیشتر استفاده کرد.

آیت الله علوی بروجردی گفت: حوزه قم، بزرگ‌ترین حوزه شیعه است و دلیل آن ازدیاد درس‌های خارج است که می‌تواند مولّد فکر باشد؛ بنابراین برای پیشرفت لازم است حوزه را به‌روز کرد؛ نباید در حوزه، در مورد مسأله‌ای که حرف جدید و تازه زده می‌شود، موضع‌گیری شود. حوزه، آزادی محض است؛ لازم است هر حرف جدید عنوان شود؛ باید اجازه دهیم که گفته شود و نباید نسبت به آن عکس‌العمل نشان داد؛ اگر کسی مخالف نظریه جدید است، مخالفین، پاسخ قانع‌کننده‌ای دهند تا موجب رشد و تعالی حوزه شود.

نوه مرحوم آیت الله العظمی بروجردی افزود: فخر رازی حق بزرگی به گردن فلسفه دارد؛ چون در درس اشکال می‌کرد و باعث پویایی‌شدن کلاس و درس می‌شد؛ به هر حال در بحث موضوع‌شناسی مشکلاتی وجود دارد که نمونه آن مسأله شطرنج است که با همانند موضوعات دیگر بر اساس زمان و مکان، موضوع، حکم و فتوا قابل تغییر است.

این استاد حوزه با بیان اینکه در مسائل مستحدثه و موضوع‌شناسی همانند یائسه‌بودن، حساسیت لازم است، اظهار داشت: این بحث در عالم پزشکی دنیایی دارد؛ آیا این مسأله پزشکی نیست؟ آیا نباید از خبره سؤال کرد؟ آیا فقیه نمی تواند با مشورت اهل خبره فتوای بهتری دهد.

وی عنوان کرد: امیدواریم ورود در مسائل مستحدثه و جدید، طلیعه برای مسائل جدیدتر باشد؛ مانند بحث حج؛ بعضی از علمای گذشته، معتقد بودند طواف لازم است داخل در مقام باشد؛ الان با وجود این همه جمعیت چگونه است؟ حال که مسجد الحرام توسعه داده شد، طواف چه حالتی پیدا می‌کند؟ طواف صدق می‌کند یا نه؟ این هم بحث و مقوله جدید است؟ چه باید کرد؟ نظرات چگونه است؟ این‌ها موضوعاتی است که باید از نزدیک دید و نظریه درست داد.

آیت الله علوی بروجردی گفت: تورم از دیگر موضوعاتی است که در فقه موضوعیت دارد؛ اسکناس موضوعیت ندارد؛ چراکه تنها حواله است؛ اما این ارزش است که موضوعیت دارد؛ متاجر و مکاسب از مسائل به‌روز است و باید در حوزه به‌روز شود؛ وقتی مسأله جدید را مطرح می‌کنید، ممکن است ساختار و بنیان کتاب را بهم بریزد؛ ولی برای به‌روزشدن، فعالیت‌هایی ضروری است.

این استاد حوزه ابراز داشت: موضوع‌شناسی کار ارزشمندی است و اگر در این مسیر افرادی هم همراهی نکردند، نباید نارحت شد؛ باید محکم جلو رفت و مباحثی مانند بانک و سود را ریشه‌ای حل کرد.