داخلی     خبر     انديشه
زیارت‌نامه اربعین منشور تشیع و پیام آن تولی و تبری است
  کارشناس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با بیان اینکه بزرگداشت اربعین حسینی(ع) نقطه قوتی برای حفظ اسلام است، زیارت‌نامه اربعین را حاوی پیام‌های عمیق تشیع به خصوص مبانی اعتقادی و اخلاقی دانست.
Share/Save/Bookmark
شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۰ ساعت ۱۵:۰۷
کد مطلب : 50672
زیارت‌نامه اربعین منشور تشیع و پیام آن تولی و تبری است
به گزارش آینده روشن،حجت‌الاسلام محسن جنتی‌منش، کارشناس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی در گفت‌و‌گو با خبرنگار آیین و اندیشه فارس، با بیان اینکه روز اربعین بنابر قول مشهور روزی است که اهل بیت علیهم‌السلام از اسارت آزاد می‌شوند، در خصوص جایگاه عدد ۴۰ در متون دینی، ابراز داشت: در متون دینی به عدد ۴۰ و واژه اربعین اشارات مختلفی شده است. 

وی ادامه داد: اربعین یکی از نکات پرکاربرد در متون دینی است، مثلاً آثار ۴۰ روز اخلاص، پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم می‌فرمایند: «کسی که چهل شبانه روز با اخلاص عمل کند، خداوند چشمه‌های حکمت را در قلب او می جوشاند و بر قلم و زبانش جاری می کند»، یا ذکر ۴۰ حدیث، یا دعای چهل نفر مؤمن، قرائت دعای عهد در ۴۰ صباح یا اینکه در روایات داریم، چهل روز زمین، آسمان و فرشتگان برای امام حسین علیه‌السلام گریه ‌کردند و همچنین استجاب زیارت اربعین، نشان می‌دهد که عدد ۴۰ در فرهنگ دینی از جایگاه خیلی خاصی برخوردار است.

«جابر بن عبدالله» انصاری اولین زائر حسینی اربعین است

وی با اشاره به اینکه عزاداری در اربعین حسینی بسیار توصیه شده است، افزود: در همین راستا باید نگاه کرد که بزرگداشت اربعین امام حسین از چه زمانی شروع شد و از چه مناسبتی آغاز شد، روز اربعین امام‌حسین علیه‌السلام در کتب تاریخی دو حادثه و رویداد برای آن نقل کرده‌اند، رویداد اول که مورد اتفاق و مقبول تمام روایات تاریخی است، اینکه در روز اربعین اباعبدالله الحسین علیه‌السلام، جابر بن عبد‌الله انصاری همراه دوستش به زیارت امام حسین(ع) در کربلا آمد، لذا اولین کسی که امام را بعد از شهادتش در کربلا زیارت کرد، جابر ‌بن ‌عبدالله انصاری بود، این صحابی پیامبر تا سال ۶۱ هجری زنده مانده بود و تا زمان امام محمد‌باقر علیه‌السلام هم زنده ماند، بنا بر روایات سلام پیامبر سلام را به امام باقر(ع) رسانده بود، جابر کسی بود که مورد وثوق پیامبر بود با اینکه در دوران پیری به سر می‌برد و چشم‌هایش را از دست داده بود، خودش را در روز اربعین به کربلا رساند، از آن موقع زیارت امام حسین علیه‌السلام در روز اربعین مستحب شد.

روایت دوم حضور کاروان آل الله در اربعین اول در کربلا را ممکن نمی‌داند

حجت‌الاسلام جنتی منش درباره رویداد دوم که در اولین چهلم شهادت ابا‌عبدالله علیه‌السلام، خاطرنشان کرد: رویداد دوم اشاره به آمدن اهل بیت پیامبر(ص) و کسانی که در حادثه عاشورا به اسارت برده شده بودند، به کربلا دارد، در مسیر بازگشت به مدینه پس از آزادی از شام، اهل بیت علیهم‌السلام در مسیر بازگشت، به کربلا وارد شدند و در روز اربعین قبر مطهر سید‌الشهدا علیه‌السلام را زیارت کردند، چند روزی را آنجا عزاداری کردند و بعد به مدینه مراجعت کردند، البته آمدن اهل بیت علیهم‌السلام به کربلا مورد اتفاق همه مورخین تاریخی و روایی ما نیست، چرا که یک سری از علما ورود کاروان اسرا در اربعین حسینی به کربلا را در سال اول خیلی بعید می‌دانند و این گونه استدلال می‌کنند که با توجه به نوع مسافت و بازه زمانی یازدهم محرم تا ۲۰ صفر احتمال رسیدن آنها به کربلا بعید است، اما قول مشهور اربعین اول را صحیح می‌داند، به هر حال چه اهل بیت علیهم‌السلام در اربعین اول و چه اربعین سال‌های بعد آمده باشند، هیچ یک از استحباب زیارت امام حسین در اربعین را کم نمی‌کند و اهمیت آن را دستخوش کاستی قرار نمی‌دهد.

نقش امام حسین(ع) در حفظ دین نسبت به سایر ائمه بارزتر بود

وی در خصوص چرایی گرفتن اربعین فقط برای اباعبدالله الحسین(ع)، ابراز داشت: کاری که امام حسین(ع) انجام داد، دین اسلام را زنده کرد، آن هم در شرایطی که دین اسلام واقعاً در خطر بود و اگر آن جانفشانی و فداکاری امام حسین علیه‌السلام و شهادت ایشان نبود، چیزی از اسلام و دین باقی نمی‌ماند، امام در آن شرایط قیام کرد، جان خود، خانواده و اصحابشان را در کف دست قرار دادند، همگی به شهادت رسیدند و اهل بیت علیهم‌السلام با آن مصیبت‌ها و مشقت‌ها به اسارت رفتند تا دین حفظ شود، بنابراین نقشی که امام حسین علیه‌السلام در حفظ دین داشت، نسبت به بقیه ائمه علیهم‌السلام پررنگ‌تر و بارز‌تر بود.

هیچ روزی مانند روز حسین نبود

این کارشناس دینی با اشاره به اینکه مصیبتی که امام حسین(ع) تحمل کردند، نسبت به سایر ائمه(ع) اصلا قابل مقایسه نیست، تصریح کرد: اینکه در یک روز این همه مصیبت، سختی و اذیت به اهل بیت پیامبر(ص) برسد، سابقه نداشته بود، نه قبل و نه بعد از اباعبدالله ‌الحسین (ع)، اینکه در یک روز از خاندان پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم ۱۸ نفر به شهادت برسند و آن را با فجیع‌ترین شکل با لب تشنه به شهادت برسانند و اهل بیت را به اسارت ببرند، هیچ وقت سابقه نداشته است که در متون روایتی اشاره شده که «هیچ روزی مانند روز حسین نبود»؛ «لا یَوم كَیَوم الحسین»، پس شهادت امام حسین علیه‌السلام به عنوان واقعه خیلی بزرگ و مصیبت خیلی جانکاه نسبت به سایر ائمه(ع) است و بزرگداشت اربعین می‌تواند، به خاطر این قضیه باشد.

بزرگداشت اربعین حسینی نقطه قوتی برای حفظ اسلام است

وی با تاکید بر این که در طول تاریخ حرکت اباعبدالله ‌الحسین علیه‌السلام، الهام بخش تمام قیام‌های ظلم‌ستیزانه تشیع بوده است، افزود: عزاداری سید و سالار شهیدان شعله و آتشی است که باعث شده هم دین را حفظ ‌کند، اسلام را به سمت جلو پیش ‌برد و هم سلطه ظلم و ستمگران را نفی ‌کند، لذا این زیارت و عزاداری امام حسین علیه‌السلام یک نقطه قوتی در طول تاریخ بعد از شهادت امام علیه‌السلام، برای حفظ اسلام است، اینکه تاکید زیادی بر زیارت امام حسین علیه‌السلام در مواقع خاص مثل شب قدر، روز اول رجب، سیزده رجب، نیمه ماه شعبان، شب جمعه‌ها و روز جمعه‌ها بر آن شده است، همه به خاطر این است که در پرتو عزاداری‌ها و زیارت‌ها حقیقت دین اسلام حفظ شود.

زیارت امام حسین(ع) در اربعین از علامت‌های اختصاصی مؤمن است

عین در روز اربعین امام حسین(ع)، ابراز داشت: دو دلیل روایی در این باره وجود دارد، یک دلیل این است که حدیثی از امام حسن عسگری نقل شده است که می‌فرمایند که یکی از علامت اختصاصی مؤمن این است که روز اربعین، امام‌حسین را زیارت کند، اگر در توانش است، به کربلا برود و از نزدیک زیارت کند، اگر هم در توانش نیست، زیارت‌نامه معروف را از اربعین را از راه دور بخواند، لذا مؤمن واقعی با انجام این کار شناخته می‌شود، به همین خاطر شیعیان خیلی اهتمام دارند که روز اربعین را بزرگداشت خوبی داشته باشند، همچنین یک زیارت نامه‌ای از امام صادق علیه‌السلام مخصوص روز اربعین به دست ما رسیده است، شاید یکی از دلایل مهمی که امام حسین عسکری علیه‌السلام فرمودند که از علائم اختصاصی مؤمن این است که امام حسین را در روز اربعین زیارت کند، نظر به همین زیارت‌نامه‌ای باشد که امام صادق علیه‌السلام برای روز اربعین بیان شده است و دستور دادند که امام حسین(ع) را با این الفاظ زیارت کنیم.

پیام‌های عمیق تشیع در زیارت‌نامه اربعین خلاصه شده است

وی با بیان اینکه در زیارت اربعین بسیاری از پیام‌های عمیق تشیع و پیام‌های روز عاشورا خلاصه شده است، ادامه داد: در زیارت نامه اربعین، روز پاسداشت قیام خونی امام حسین، روز تکرار یاد و خاطره حماسه‌سازان عاشورا است و همچنین روزی است که فریاد ظلم ستیزی شیعه بر علیه ظالمان و ستمگران در طول تاریخ خلاصه شده است، اینکه سفارش مؤکد شده است که زیارت اربعین خاونده شود، مرور اعتقادات در آن نهفته است، زیارت اربعین دارای پیام اعتقادی و امام‌شناسی است، امام را برگزیده و حبیب خدا معرفی می‌کند که چنین پیشوایی تجلی دین خداست و چنین کسی ارزش پیروی و اطاعت دارد، در واقع اعتقاد و شناخت امام جزئی از توحید می‌شود. 

این کارشناس دینی، بدعت‌ستیزی را از دیگر پیام‌های اعتقادی زیارت اربعین امام حسین علیه‌السلام توصیف کرد و بیان داشت: در زیارت اربعین، شهادت می‌دهیم که امام حسین (ع) از حریم دین دفاع کرد، دین را احیا کردی و با بدعت‌هایی زمان خودش مبارزه کرد، این بدعت‌ستیزی سالار شهیدان یک درسی برای جوانان، مؤمنان و شیعیانی است که در آینده می‌خواهند از راه ایشان پیروی کنند، بحث دیگر، بحث پیام‌های اخلاقی است که در زیارت اربعین از جمله آزادگی، کمال، ارزش انسان به روح بلند، همت عالی به چشم می‌خورد که انسان خود را به دنیا، شهوت دنیا، پستی و حقارت دنیا نفروشد، در مقابل ظالمان و ستمگران سر خم نکند، بحث دیگری که در مباحث اخلاقی در اربعین نمود می‌کند، بحث عمل به تکلیف است، اینکه انسان در هر زمانی و هر مکانی مکلف است که تکلیف خودش را بشناسد و بر اساس آن شناخت به وظیفه عمل کند.

دوستی با دوستان خدا و دشمنی با دشمنان خدا پیام سیاسی زیارت نامه اربعین است

وی در خصوص پیام سیاسی زیارت اربعین، افزود: در زیارت اربعین بحث دوستی با دوستان خدا و دشمنی با دشمنان خدا پررنگ است، «انی سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم» همان طور که در زیارت عاشورا است، در زیارت اربعین هم نمود خاص و پررنگی دارد، اینکه زندگی یک مسلمان ایجاب می‌کند، خط فکری و سیاسی خودش را مشخص کند، حق و باطل را بشناسد، از حق پیروی کند و مطیع ولی خدا همچنین آخرین پیامی که از بحث زیارت اربعین برداشت می‌شود، بحث امر به معروف و نهی از منکر است، در زیارت اربعین شهادت می‌دهیم که امام حسین با خون خودشان ظلم و جور، بی‌حیایی و فحشا و منکرات را از بین بردند تا مردم از گمراهی و جهالت آزاد شوند، اینکه امام(ع) به خاطر امر به معروف و انحرافی که در دین به وجود آمده بود، قیام کردند تا از این انحراف جلوگیری کنند، حتی حاضر شدند خون خودشان و بهترین عزیزانشان را در راه دین و امر به معروف و نهی از منکر و قربانی کنند. 

انتهای پیام/ن/47